Cummerbund: từ lễ phục quý ông đến món phụ kiện…menswear

Mảnh lụa từ “quá khứ” trở lại và định hình cuộc chơi menswear

Sự trở lại của cummerbund (đai lưng bản rộng) trên sàn diễn mở ra nhiều gợi ý phối lớp mới, đồng thời khuyến khích những thử nghiệm táo bạo về màu sắc và chất liệu. Vậy cummerbund đã trải qua hành trình lịch sử như thế nào và điều gì khiến các nhà mốt đồng loạt đưa nó trở lại?

Hành trình lịch sử và dấu ấn hai nền văn hoá

Để hiểu về cummerbund, trước hết cần bắt đầu từ chính cái tên của nó. Trong tiếng Anh, cummerbund là cách phiên âm của hai từ trong tiếng Ba Tư và tiếng Urdu: kamar (eo) và band (dải buộc). Ban đầu, kamarband là dải khăn dài được nam giới tại Nam Á và Trung Đông quấn quanh eo, bên ngoài áo tunic. Ngoài giá trị thẩm mỹ, dải vải này đóng vai trò như chiếc túi tiện dụng để cất tiền xu, dao găm hoặc những vật dụng nhỏ mang theo bên mình.

Bước ngoặt của cummerbund đến vào thế kỷ XIX, trong thời kỳ Đế quốc Anh mở rộng thuộc địa tại Ấn Độ. Để thích nghi với khí hậu oi bức mà vẫn giữ đúng quy chuẩn trong những bữa tiệc quân đội, các sĩ quan Anh thay thế áo ghi lê len dày thành dải khăn mỏng mà người bản địa vẫn sử dụng hằng ngày. Đến cuối thời đại Victoria, phụ kiện phương Đông này theo chân tầng lớp quý tộc và sĩ quan cấp cao trở về Anh, mở đầu cho hành trình bước vào đời sống thượng lưu.

Vào cuối thế kỷ XIX, khi bộ dinner suit dần định hình như chuẩn mực của trang phục dạ tiệc, cummerbund cũng chính thức rời khỏi bối cảnh quân đội, trở thành một phần của thời trang nam. Các quý ông Anh Quốc diện chúng bên dưới áo tuxedo, sau đó, xu hướng nhanh chóng lan sang Mỹ.

Trên hành trình từ Đông sang Tây, phụ kiện này cũng thay đổi đáng kể về diện mạo. Những gam màu rực rỡ và họa tiết đặc trưng của phiên bản gốc dần biến mất, nhường chỗ cho đai lụa satin màu đen. Thiết kế tối giản ấy được lựa chọn để tạo hiệu ứng đồng điệu với ve áo tuxedo và nơ cổ, trở thành “công thức” quen thuộc trong quy chuẩn lễ phục hiện đại.

Những quy tắc ứng dụng

Theo quy chuẩn của Black Tie (quy tắc trang phục dự sự kiện trang trọng), cummerbund đảm nhận vai trò hoàn thiện tổng thể trang phục. Mục đích quan trọng nhất của nó là che đi khoảng chuyển tiếp giữa sơ mi trắng và quần tây đen, tránh để phần eo bị “đứt mạch” khi người mặc ngồi xuống. Nhờ ôm sát vòng eo, kiểu đai lưng này khiến thân trên trông dài hơn, giúp vóc dáng gọn gàng và cân đối.

Những đường xếp ly trên bề mặt cummerbund cũng mang theo câu chuyện thú vị. Theo giai thoại thường được nhắc đến trong giới menswear, các nếp gấp luôn phải hướng lên trên vì khi giới quý tộc lui tới nhà hát hay sòng bạc, họ thường tận dụng rãnh vải này để cất vé vào cửa hoặc chip đánh bạc.

Cummerbund trong kho lưu trữ thời trang

Xuyên suốt lịch sử thời trang, item liên tục trở thành chất liệu để các nhà thiết kế thử nghiệm những cách tiếp cận mới về phom dáng, công năng và cả tinh thần của trang phục nam.

Trong bộ sưu tập Xuân Hè 1998, Helmut Lang là một trong những người sớm nhất “giải thiêng” cummerbund khỏi vẻ hào nhoáng lâu đời. Ông giữ lại phom dáng quen thuộc nhưng thêm vào đó khóa kéo và các chi tiết túi, giúp chúng chuyển từ yếu tố thuần lễ phục sang ngôn ngữ utilitarian đặc trưng.

Đến Dior Homme Thu Đông 2006, “gã nổi loạn” Hedi Slimane tiếp tục phá bỏ quy ước cũ bằng thiết kế cummerbund jeans. Thay vì đeo một dải đai tách rời, ông tích hợp nó trực tiếp vào cạp quần skinny jeans. Phần vải denim tương phản cùng nhiều đường cắt thô khiến chi tiết vốn gắn với tuxedo trở nên gai góc, nổi loạn và đậm đà chất punk.

Hai năm sau, trong bộ sưu tập menswear Thu Đông 2008 của Prada, Miuccia Prada lại giới thiệu cách diễn giải hoàn toàn khác. Cummerbund được biến hóa thành lớp cạp gợi liên tưởng đến đồ lót nam thấp thoáng phía trên quần tây. Bằng “thủ pháp” ấy, nhà thiết kế đã làm dịu đi tính cứng nhắc của trang phục nam, đồng thời nhấn mạnh vẻ gợi cảm pha lẫn khiêu khích.

Sự trở lại của cummerbund sàn diễn menswear hiện đại

Ngày nay, cummerbund ngoài xuất hiện trên thảm đỏ bên cạnh những gương mặt nổi tiếng như Hudson Williams hay Pedro Pascal, sự chuyển mình thực sự của kiểu phụ kiện này còn diễn ra trên sàn diễn, khi các nhà thiết kế liên tục mở rộng giới hạn bằng loạt cách “giải đề” mới.

Tại Celine, Michael Rider xem satin cummerbund như điểm tựa cho toàn bộ phom dáng. Từ dải lụa ngang eo ấy, các lớp trang phục, tỷ lệ và độ dài liên tục chồng lấn, tạo nên tổng thể trông ngẫu hứng nhưng lại được tính toán kỹ lưỡng. Trong khi đó, Alessandro Michele mang tinh thần tối đa đặc trưng của mình đến Valentino, kết hợp những chiếc cummerbund lấp lánh với áo khoác ngoại cỡ và áo blouse mềm rũ gợi nhắc thập niên 1980, tái diễn diện mạo phóng túng nhưng vẫn đậm chất couture.

Ở Dolce & Gabbana và Ralph Lauren, cummerbund vẫn gắn với vẻ sang trọng cổ điển của thẩm mỹ old money, tuy nhiên được làm mới qua bản phối cùng áo khoác patchwork. Với Kenzo Xuân Hè 2027, chính những chiếc cà vạt mang cảm hứng quân đội lại được ghép nối để tạo thành cummerbund chứ không phải từ một dải lụa duy nhất như chúng ta vẫn hình dung.

Ở một hướng tiếp cận khác, nhiều thương hiệu lại đưa cummerbund trở về với cội nguồn phương Đông. Trong các bộ sưu tập gần đây của Conner Ives, Ferragamo và Kartik Research, chiếc đai đã cởi bỏ cấu trúc cứng cáp của lễ phục phương Tây để tìm về hình ảnh dải khăn dài mềm mại như chúng đã từng. Dù giản đơn vì sử dụng nền vải trơn màu và tiết chế hoạ tiết, những mảnh lụa lãng mạn này lại là điểm nhấn chiều sâu cho toàn bộ trang phục, giúp tủ đồ nam giới giàu chất liệu hơn nhưng không quá phô trương.

Nguồn tổng hợp